Termin: 22 sierpnia (sobota), godz. 10:30-15:00
Miejsce wydarzenia: NCK – Centrum św. Jana
Udogodnienia: parter
Wstęp: BILETY ⬇️
⬆️ Zobacz film promujący warsztaty
Jednodniowy projekt edukacyjny w ramach programu SONOSFERA, stworzony przez Magdalenę Świerczyńską-Dolot oraz Marcina Dymitera. Obejmuje warsztaty dźwiękowe, wykłady, spacer słuchowy oraz odsłuchy reportaży i prac soundartowych.
Projekt porusza tematykę kultury dźwięku w kontekście artystycznym, społecznym i technologicznym. To inicjatywa szczególnie wartościowa dla młodzieży i młodych dorosłych, ponieważ wzmacnia kreatywność, kompetencje kulturowe oraz umiejętność świadomego odbioru sztuki.
10:30 oprowadzanie kuratorskie po wystawie Sonosfera
Centrum św. Jana - nawa wystawiennicza
11:00 SŁUCHOKRĄG
poddasze Centrum św. Jana
Projekt „Słuchokrąg” to innowacyjny cykl działań, które w centrum zainteresowań stawiają słuchanie i audialność w wielu kontekstach — od rozwoju mediów (radio, internet), przez działania artystyczne, społeczne oraz edukację. Terminu „Słuchokrąg”, w analogii do tego, co widać, czyli „widnokręgu”, użył po raz pierwszy Tadeusz Peiper — poeta i krytyk literacki. Projekt odnosi się do szeroko pojętej kultury dźwiękowej, uwzględniając jednocześnie przestrzeń estetyczną, artystyczną oraz społeczną, której spoiwem jest właśnie dźwięk.
Nie jest łatwo oddzielić od siebie grupy dźwięków, które są hałasem czy zakłóceniem od tych, które są dla nas ważne, cenne. Krajobraz dźwiękowy i kulturowy to proces, a rolą projektu jest zwrócenie uwagi na problem pamięci społecznej, kulturowej związanej z kruchą materią, jaką jest dźwięk, który możemy uznać za niematerialne dziedzictwo. Właśnie sztuka słuchania, wokół której zbudowany jest projekt, wychodzi naprzeciw odbiorcy oraz skomplikowanym zagadnieniom i problemom, które przynosi przebodźcowanie. Kanadyjski kompozytor Raymond Murray Schafer już w latach 60. XX wieku mówił o potrzebie wymazywania niepotrzebnych dźwięków i proponował „czyszczenie uszu”. „Tracimy zmysł słuchu. Poświęcamy około 60 procent czasu porozumiewania się na słuchaniu, ale nie jesteśmy w tym dobrzy” – diagnozuje Julian Treasure, ekspert od dźwięku i komunikacji. Trudniej nam skupić się na ciszy, na subtelności, na prostocie. Ludzie nie umieją słuchać siebie z zaangażowaniem i uwagą.
PROGRAM:
- krótka medytacja dźwiękowa | 10 minut
- reportaż "W świecie dźwięków" autorstwa Magdy Świerczyńskiej-Dolot/ produkcja Radio 357 | 25 minut
Po lewej mamy trznadla, rudzika.. na pewno jednego. O, dzięcioł czarny przelatuje!”.
Bohaterką reportażu jest Izabela Dłużyk - gdańszczanka, która na podstawie dźwięku potrafi rozpoznać ponad dwieście gatunków ptaków występujących w Polsce. Jest niewidoma właściwie od zawsze. I od zawsze interesuje się przyrodą. Nie tylko uważnie słucha, ale i nagrywa ptaki oraz inne odgłosy przyrody. Całe godziny potrafi spędzać w lesie, rezerwacie, czy parku. Żyjemy w świecie otoczonym przez dźwięki: każde miejsce ma swoją audiosferę, czyli przestrzeń dźwiękową, która zmienia się w zależności od pory dnia czy pory roku. Zupełnie jakby malarz zamiast palety barw, otworzył różnorodną paletę brzmień.
- rozmowa o reportażu - refleksje słuchaczy | 20 minut
- krótka przerwa
- czytelnia Słuchokręgu - czytanie/ rozmowa o słuchaniu na podstawie dwóch wybranych fragmentów tekstów | ok. 30 minut
Czytelnia Słuchokręgu koncentruje się na lekturze tekstów dotyczących sfery dźwiękowej i otoczenia. Przywołane zostaną fragmenty, które powstały jeszcze przed wynalezieniem fonografu czy radia. W czytelni zwracamy uwagę jak język może opisywać dźwięk.
- Bea Targosz, Wayfinding - wspólny odsłuch | ok. 30 minut
Wayfinding to sytuacja odsłuchowa w której uczestnicy zaproszeni są do doświadczania otoczenia dźwiękowego współtworzonego przez pojawiające się w przestrzeni fragmenty nagrań terenowych. Termin wayfinding kojarzony jest zwykle z urbanistyką, architekturą i orientacją w przestrzeni. Tytuł odwołuje się jednak do jego rozumienia zaproponowanego przez Tima Ingolda. Wayfinding oznacza tu wielozmysłowy sposób wchodzenia w relację ze światem, oparty na ruchu, uważności i interakcji z otoczeniem. To sposób poznawania i rozumienia przestrzeni poprzez doświadczenie. Sesja rozpoczyna się od spotkania wokół dźwięku, w okręgu, jednak uczestnicy zaproszeni są do swobodnego poruszania się, słuchania zmian otoczenia dźwiękowego w ruchu i w różnych częściach przestrzeni — podążania za tym, co przyciąga ich uwagę, poszukiwania znajomych śladów dźwiękowych i przywoływania akustycznych skojarzeń.
- spacer z Centrum św. Jana w kierunku Ratusza Staromiejskiego - cykl ćwiczeń ze słuchania | ok. 30 minut
14:30 oprowadzanie po wystawie Bałtyckie Rewizje Soniczne
Ratusz Staromiejski - galeria
Prowadzący:
-
Magdalena Świerczyńska-Dolot – dziennikarka, opowiadaczka ludzkich historii, pasjonatka dźwięku... Współautorka książki "Słuchaj, aby zrozumieć", od kilku lat prowadzi warsztaty dla dzieci i młodzieży z uważnego słuchania, ekologii akustycznej, wpływu dźwięku i hałasu na dobrostan człowieka. Wraz z Mikołajem Jaroszem ze Stowarzyszenia „Komfort Ciszy” w roku 2024 oraz 2025 odbyła spotkania z dyrektorami szkół na Pomorzu, w Wielkopolsce, na Kujawach i Pomorzu. Od 20 lat pracuje w Radiu (dzisiaj jest szefową Redakcji Reportażu w Radiu 357), przygotowuje kampanię społeczną dotyczącą hałasu oraz wystawę edukacyjną na podstawie książki „Audioedukacja...” we współpracy z Nadbałtyckim Centrum Kultury w Gdańsku. Prowadziła szkolenia dla nauczycielek i nauczycieli z uważnego słuchania i spacery dźwiękowe.
https://magdawierczyska-dolot.bandcamp.com/
https://soundcloud.com/magda-wierczy-ska-dolot
https://www.instagram.com/magda_swier/
-
Marcin Dymiter – muzyk, autor nagrań terenowych. Porusza się w kręgu elektroniki, field recordingu i muzyki improwizowanej. Tworzy instalacje dźwiękowe, słuchowiska, muzykę do filmów, spektakli teatralnych, wystaw i przestrzeni publicznych. Jest autorem projektu Field Notes, map dźwiękowych i edukacyjnego cyklu muzycznego Tracklista, w którym można uczestniczyć w ramach wydarzeń Nadbałtyckiego Centrum Kultury w Gdańsku. Prowadzi warsztaty dźwiękowe. Autor książek "Notatki z terenu" (2021), "Maszyny do ciszy" (2023). Dwukrotnie nominowany (2022 i 2024) do Nagrody Literackiej Gdyni. Współpracuje z "Dwutygodnikiem" - internetowym magazynem o kulturze.
www.emiter.org
https://emiter.org
https://emiter.bandcamp.com/
https://field-notes.bandcamp.com/
https://www.instagram.com/marcindymiter/
Koordynacja: Anna Walter
Prowadzący: Marcin Dymiter i Magdalena Świerczyńska-Dolot
Identyfikacja graficzna: Michał Pecko
Dostępność: Anna Maria Piotrowska
