16.09.2026

Historia mieści się… Między Wilnem a Gdańskiem | wykład

Termin wydarzenia: 16 września 2026, godz. 18:00-19:00
Miejsce wydarzenia: NCK Ratusz Staromiejski, ul. Korzenna 33/35, Sala Mieszczańska
Wstęp: wolny
Udogodnienia: pętla indukcyjna, tłumaczenie PJM 
 

Zapraszamy na opowieść o związkach Gdańska z Wilnem, które mają długą i wielowymiarową historię. Obecnie Gdańsk i Wilno utrzymują liczne kontakty samorządowe, akademickie i kulturalne. Organizowane są konferencje, wystawy, festiwale oraz wydarzenia przypominające wspólne dziedzictwo dawnej Rzeczypospolitej.

Choć miasta dzieli kilkaset kilometrów, przez stulecia łączyły je wspólne państwo, handel, kultura, nauka i losy ich mieszkańców. Od XVI wieku oba miasta należały do Rzeczpospolitej Obojga Narodów, choć pełniły odmienne funkcje. Wilno było stolicą Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz ważnym ośrodkiem administracyjnym i intelektualnym, natomiast Gdańsk był największym portem państwa i jednym z najbogatszych miast Europy. Istotnym ogniwem łączącym oba miasta było Uniwersytet Wileński. Wielu mieszkańców Gdańska studiowało w Wilnie, podobnie jak młodzież z Litwy korzystała z bogatego życia gospodarczego i intelektualnego Gdańska. Po rozbiorach Polski oba miasta znalazły się poza granicami niepodległego państwa polskiego, choć w różnych organizmach państwowych. Mimo to utrzymywały się więzi rodzinne, handlowe i kulturalne. 

Prowadząca: prof. Katarzyna Pękacka-Falkowska  – dr n. hum., adiunkt w Zakładzie Dziejów Pomorza. Pracowni dziejów Gdańska i dziejów morskich Polski. Studiowała w Toruniu (UMK), Warszawie (AAL/UW) i Berlinie (FU). Jest autorką, redaktorką oraz tłumaczką prac poświęconych historii medycyny i przyrodoznawstwa ze szczególnym uwzględnieniem epoki wczesnonowożytnej (XVII–XVIII w.) oraz Prus Królewskich. Publikowała na łamach czasopism historycznych i medycznych, a jej ostatnia monografia Dżuma w Toruniu w trakcie III wojny północnej (Lublin 2019) uzyskała II Nagrodę w konkursie Książka Historyczna Roku im. Karola Modzelewskiego (edycja 2020). Była stypendystką m.in. Fundacji z Brzezia Lanckorońskich, Scaliger Institute i Ernst Abbe Stiftung. W kadencji 2020–2022 piastuje stanowisko Prezydenta Niemiecko-Polskiego Towarzystwa Historii Medycyny. Jej aktualny projekt badawczy skupia się na działalności naukowej, artystycznej oraz kolekcjonerskiej przedstawicieli dwóch gdańskich rodzin przełomu XVII i XVII w.: Gottwaldów i Breyne’ów. 

 

Wydarzenie jest organizowane w ramach projektu: Słowo i edukacja, dziedzictwo kulturowe – wykłady "Historia mieści się…".

Pomysł na cykl: Monika Czajkowska-Kostka 
Koordynacja: Monika Czajkowska-Kostka, Paweł Mazur
Produkcja: Paweł Mazur
Tłumaczenie PJM: Stowarzyszenie ,,Okno na Świat’’
Dostępność: Anna Maria Piotrowska
Nagłośnienie: Łukasz Dąbrowski
Komunikacja: Monika Czajkowska-Kostka

Wydarzenie odbędzie się z udziałem fotografa i/lub ekipy filmowej, którzy zrealizują reportaż w celach dokumentacyjnych i promocyjnych. Uczestnictwo w wydarzeniach oznacza zgodę na wykorzystanie wizerunku do ww celów.