Termin: 18, 19, 20, 22 i 24 września
Miejsce wydarzenia: NCK – Centrum św. Jana
Wstęp: wolny (na warsztaty edukacyjne dla grup szkolnych obowiązują zapisy: agnieszka.drygiel@nck.org.pl)
Europejskie Dni Dziedzictwa, czyli coroczne święto otwartych zabytków, to doskonała okazja do odkrycia różnych odsłon Centrum św. Jana, wraz z jego niedostępnymi na co dzień zakamarkami. Zapraszamy na Świętojańskie Opowieści – podróż przez burzliwe dzieje kościoła św. Jana. Nasi przewodnicy przybliżą uczestnikom historię świątyni i wypełniających ją dzieł sztuki oraz historię odbudowy zabytku po kataklizmie II Wojny Światowej i jego adaptacji na centrum kultury. To też jedna z niewielu okazji, by wspiąć się na wieżę kościoła – odwiedzić klimatyczne poddasze, podziwiać panoramę Gdańska z wysokości ponad 30 metrów i – jeśli dopisze szczęście – usłyszeć głos XVII-wiecznego dzwonu zegarowego. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.
Od 1995 roku zabytkowa przestrzeń Centrum św. Jana jest również miejscem realizacji wydarzeń, wystaw i instalacji artystycznych. Zapraszamy na oprowadzania po nowatorskiej wystawie Sonosfera wypełniającej obecnie północną nawę gotyckiej budowli.
SONOSFERA to interdyscyplinarny program poświęcony ekologii audialnej oraz interakcji człowieka z jego środowiskiem dźwiękowym. Projekt opiera się na artystycznym badaniu i przekształcaniu audialnej tożsamości gotyckiej przestrzeni Centrum św. Jana.
W sobotni wieczór proponujemy natomiast zanurzyć się w dźwiękach muzyki organowej podczas Jesiennego koncertu organowego. Na zrekonstruowanych barokowych organach Johanna Friedricha Rhodego, które powróciły do wnętrza świątyni w 2020 roku, zagra dr hab. Małgorzata Trzaskalik-Wyrwa (Warszawa).
Harmonogram wydarzeń:
18.09 (piątek)
10:00-18:00 – Świętojańskie Opowieści – zwiedzanie Centrum św. Jana z przewodnikiem
19.09 (sobota)
10:00-16:00 – Świętojańskie Opowieści – zwiedzanie Centrum św. Jana z przewodnikiem
12:00-15:00 – zwiedzanie wieży i poddasza kościoła św. Jana z przewodnikiem (grupy max. 25 osób, co 30 minut)
16:00-17:00 – oprowadzanie po wystawie Sonosfera
18:00 – Jesienny koncert organowy – dr hab. Małgorzata Trzaskalik-Wyrwa (Warszawa) | wstęp bezpłatny
20.09 (niedziela)
14:00-16:00 – Świętojańskie Opowieści – zwiedzanie Centrum św. Jana z przewodnikiem
15:00-18:00 – zwiedzanie wieży i poddasza kościoła św. Jana z przewodnikiem (grupy max. 25 osób, co 30 minut)
16:00-17:00 – oprowadzanie po wystawie Sonosfera
Bezpłatne warsztaty edukacyjne dla grup szkolnych w Centrum św. Jana
22.09 (wtorek) i 24.09 (czwartek) – 10:00 i 12:00 – konieczna wcześniejsza rezerwacja miejsc za pośrednictwem maila: agnieszka.drygiel@nck.org.pl.
Scenariusze warsztatów do wyboru:
- „Śladami zabytków” (kl. IV-VI SP) to podróż w tajemniczy świat znaków, alegorii i symboli, które trzeba samodzielnie odszukać w monumentalnej przestrzeni gotyckiego kościoła. Trochę zwiedzanie, trochę poszukiwanie skarbów, w którym celem jest odkrycie i odczytanie znaczeń i historii pozostawionym przez ludzi żyjących w Gdańsku przed wiekami. W zabytkowych murach kryją się pojęcia związane z historią sztuki i architektury, a także często zaskakujące artefakty niezbędne dla współczesnej koncepcji adaptacji zabytkowego wnętrza kościoła św. Jana na nowoczesne centrum kultury. Ze względu na formę warsztatów, która wymaga od uczestników pozostawania w ciągłym ruchu, zajęcia mogą odbywać się również w miesiącach zimowych.
- Na jeszcze bardziej dociekliwych odkrywców czekają zajęcia „Ułóż ołtarz” (kl. IV-VI SP), podczas których uczestnicy wcielą się w rolę konserwatorów zabytków. Mierząc się z zadaniem poskładania w całość rozsypanych elementów 12-metrowego kamiennego ołtarza (w formie dużych puzzli, do których ilustracją jest sam zabytek) poznają historię powojennej odbudowy kościoła św. Jana i jego adaptacji na cele kulturalne, a także odkryją – kawałek po kawałku - utrwaloną na zabytku, pełną symboli biblijną historię patrona kościoła. To wyjątkowa okazja przyjrzenia się tym elementom ołtarza, które na co dzień nie są widoczne z dołu, a także poznania adekwatnego słownictwa z dziedziny historii sztuki oraz sporządzenia słownego opisu zabytku, budowanego – podobnie jak obrazek z puzzli – krok po kroku.
- Młodzież stojącą przed wyborem ścieżki zawodowej (kl. VII-VIII SP i szkoły ponadpodstawowe) zapraszamy na warsztaty „Kościół jako warsztat konserwatora zabytków”. Czym zajmuje się konserwator i jaka jest specyfika jego pracy? Dlaczego tak ważna jest troska o dziedzictwo kulturowe i jak odbywa się ten proces? Odpowiedzi na te pytania to punkt wyjścia do rozmów o kulisach opieki nad zabytkami. Podobnie jak w przypadku powyższych warsztatów, te również mają za zadanie w aktywny sposób zapoznać uczestników z historią odbudowy kościoła św. Jana, w szczególności najważniejszego fragmentu jego historycznego wyposażenia – ołtarza głównego. Składając w całość elementy ołtarza, uczestnicy poznają zarówno sylwetkę Abrahama van den Blocka i jego dzieła, jak i historię św. Jana Chrzciciela zaklętą w piaskowcu. Zapoznają się ponadto z dokumentacją archiwalną przedstawiająca stan zachowania ołtarza na przestrzeni lat i zyskują umiejętność opisu dzieła sztuki wraz z podstawową terminologią. Poznają pojęcia z zakresu historii sztuki oraz renowacji zabytku i mają możliwość zmierzenia się z problemami konserwatorskimi na przykładzie ołtarza. Podstawowym celem zajęć jest uświadomienie kolejnym pokoleniom potrzeby ochrony zabytków i potencjalne zainteresowanie młodzieży ścieżką kariery związaną z konserwacją i ochroną dziedzictwa kulturowego.
Zaproszenie dzieci i młodzieży do spotkania z zabytkiem, który stanowi znakomity przykład budynku odbudowanego z ruin, jest też formą uwrażliwienia młodych ludzi na dziedzictwo, które w swojej wielości i pozornej niedostępności może wydawać się trwałe i odporne. Dopiero w bezpośrednim kontakcie z kruchą tkanką monumentalnego kościoła o trudnej historii młodzież może zacząć zdawać sobie sprawę z tego, że konserwacja jest procesem troski, którą musimy okazywać historycznym obiektom każdego dnia, nie tylko od inwestycji do inwestycji.
Koordynator projektu: Agnieszka Drygiel
